Kurşun Nedir? Kurşun Nerelerde Bulunur? Sağlık Üzerine Etkileri Nelerdir?

Kurşun Nedir? Kurşun Nerelerde Bulunur? Sağlık Üzerine Etkileri

Bu yazımızda, kurşun nedir? Kurşun nerelerde bulunur? Kurşunun sağlık üzerine etkileri nelerdir? Kurşuna maruz kalmanın önlenmesi için yapılması gerekenler konularını bulabilirsiniz.
Kurşun nedir?; yer kabuğunda az miktarda bulunan doğal olarak oluşan bir metaldir. Yeryüzünde çıkarılma ve işlenme işlemi oldukça kolaydır. Kurşun, kolay şekil alabilir.  Endüstride pek çok alanda kullanılır. Geçmişte benzin ve ev boyalarına eklenerek kullanılmıştır. Bazı faydalı kullanımları olmasına rağmen, sağlık üzerinde bazı etkileri vardır.
Kurşun insan sağlığı için gerekli değildir. Kurşun veya kurşunla kontamine olmuş maddelerin yutulması veya solunması yoluyla vücuda alındığında tehlikeli olabilir. Vücuda girdikten sonra kurşun kanda dolaşır ve kemiklerde saklanabilir.
Kurşuna maruz kalmanın sağlığa etkileri, kişinin yaşı, maruz kaldığı kurşun miktarı, ne kadar süreyle maruz kaldığı gibi çeşitli faktörlere ve diğer sağlık koşullarına sahip olmalarına bağlı olarak değişiklik gösterebilir.
Doğmamış bebekler dahil olmak üzere küçük çocuklar, kurşun maruziyetinin sağlığa etkileri açısından en büyük risk altında gruplar arasındadır. Çocuklar genellikle kurşun yutma yoluyla veya kurşun içeren toprakta toza maruz bırakılarak veya toz içeren kurşunla solunum yoluyla maruz kalırlar.
Yetişkinler ise, kurşun kaynaklı faaliyetler içeren bir işte çalışıyorlarsa, genellikle kurşuna maruz kalırlar. İşçiler bazen kurşun artıklarını kurşunla temas ettikten sonra iş kıyafetleri, cilt, saç ve diğer ekipmanlarla evlerine getirebilirler.

Kurşun Nerede Bulunur?

Kurşun hava, toprak, su ve hatta evlerimizin içinde olmak üzere çevremizin her yerinde bulunabilir.
Kurşunun ana kullanım alanı akü imalatı olup, yeraltı haberleşme kablolarının kurşunla izolasyonu, diğer önemli tüketim alanıdır.
Korozyonu önleyen kurşun oksit boyalar, kabloların kaplanmasında, kurşun tetraetil ve tetrametil formlarında benzin içinde oktan ayarlayıcı bileşikler olarak, radyasyonu en az geçiren metal olması nedeniyle x-ışınlarından korunmada, renkli televizyon tüplerinin yapımında ve mühimmat imalinde önemli kullanım alanları bulmuştur.
Kurşuna maruz kalma çoğunlukla, kurşunlu benzin kullanımı, bazı endüstriyel tesis türleri ve evlerde kurşun bazlı boya kullanımı gibi insan faaliyetlerinden kaynaklanmaktadır.
Kurşun ve kurşun bileşikleri evlerimizde veya çevresinde, boya, seramik, boru ve sıhhi tesisat malzemeleri, benzin, piller, mühimmat ve kozmetik ürünleri dahil olmak üzere çok çeşitli ürünlerde kullanılmaktadır.
Kurşun, endüstriyel kaynaklardan veya araçlardan havaya salındığında, genellikle toprak parçacıklarına yapışacağı yere yerleşmeden önce uzun mesafelere gidebilir. Kurşun, kurşun bileşiğin türüne ve toprağın özelliklerine bağlı olarak topraktan suya geçebilir.

Kurşunun Kullanım Alanları Nelerdir?

Akü imalatı: Kurşun aküleri yalnız otomobillerde değil, ışıklandırma, haberleşme sistemleri ve elektrik enerjisi depo edilecek bir çok endüstriyel ve askeri sistemlerde kullanılmaktadır.
Tetraetil kurşun (Pb(C2H5)4): Hidrokarbon yakıtları hava ile karıştırıldığı zaman elektrik kıvılcımı olmaksızın uygun ısı ve basınçta tutuşur.
Litarj (Kurşun oksit): Akülerin pozitif ve negatif levhalarının yapımından başka, seramik, kurşun kromat, vernik, böcek ilacı, lastik imalatı ve petrol rafinerisinde kullanım alanları vardır.
Kablo kaplaması: Telefon ve telgraf haberleşmelerinde, elektrik ileteci ve dağıtıcı kablolarda kurşun kaplaması olarak kullanılır.
Kalafat Kurşunu: Aşındırıcı etkenlere karşı direnci, esnekliği, düşük erime noktası ile kurşun su borularının eklem yerlerinde kullanılır.
Kurşun yünü: Erimiş kurşunun elekten geçirilmesiyle kurşun iplikleri elde edilir. Bu iplikçikler petrol kuyularının musluklarında sızıntıyı önlemek için kullanılır.
Lehim: Genel olarak lehim, % 30-40 Pb, % 60-70 Sn içerir.
Milyatağı alaşımları: Makinenin hareketli ve sabit bölümleri arasında bağlantı sağlayan ve hareketli bölüme destek olarak kullanılan bu malzemeler kurşun, kalay ve bakır esaslı alaşımlardır.
Ergiyen alaşımlar: Çapa kalıbı, mıknatıs, zımba, gaz silindirlerini kompreslemek için tıpa, ve ateşe dayanıklı kapı yapımı ve benzeri alanlarda kullanılır.
Kurşun yaprak: Kalınlığı 0.01 mm kadardır. Bazı tip elektrik kondansatörlerde kullanılır.
Balast: Yüksek özgül ağırlığı, döküm kolaylığı ve düşük maliyeti ile balast malzemesi olarak kullanımı yaygındır.
Radyasyon kalkanı: Gama ve nötron ışınları iyonize özellikleri dolayısıyla canlı dokuları bozarlar. Kurşun bu ışınları absorbe eder. Kirlenmeden ve radyoaktif hale gelmeden devamlı kullanılabilir.
Titreşim önleyici: Tren yolları gibi titreşim kaynakları yakınındaki yapılarda sütun kaideleri altında kurşun ve asbest bloklar yer almaktadır.
Cam, sır ve cila: Kırmızı kurşun, beyaz kurşun, litarj ve kurşun silikatlar cam, sır ve cilada kullanılırlar.
İşlenebilir pirinç: Pirinç ortalama % 61.5 Cu, % 3 Pb ve % 35.5 Zn içerir. Pirinçlerin işleme özelliğini arttırmak için genellikle % 0.25-6 arasında kurşun ilave edilir.
Yarı iletken kurşun: Termoelektrik kurşun tellürid nükleer reaksiyon ısısından doğrudan doğruya elektrik elde etmekte kullanılır.

Kurşuna Maruz Kalma Belirtileri

Kurşun maruziyeti insanları farklı şekillerde etkileyebilir ve belirtiler genellikle maruz kalma türüne bağlıdır. Bazı çocuklar veya yetişkinler herhangi bir belirti göstermeyebilir.
Akut kurşun zehirlenmesine, genellikle yüksek miktarda kurşuna maruz kalmak neden olur. Belirtiler şunları içerebilir:
Kas ağrıları
Yorgunluk
Karın ağrısı
Baş ağrısı
Mide bulantısı ve kusma
Kronik kurşun maruziyeti (uzun süreli veya devam eden) ise, uzun bir süre boyunca daha az miktarda kurşuna maruz kalınmasıdır.
Aşağıdaki gibi semptomlara neden olabilir:
Sinirlilik
Enerji eksikliği
İştah kaybı
Öğrenme güçlükleri
Davranış problemleri
Düşük okul performansı
Zayıf Koordinasyon
Bu semptomların birçoğu başka nedenlerden de kaynaklanıyor olabilir, bu nedenle endişeleniyorsanız doktora görünmeniz önemlidir.

Kurşuna Maruz Kalmanın Önlenmesi İçin Yapılması Gerekenler

İşiniz ya da hobiniz kurşun kullanımını gerektiriyorsa, iş yerinde ve evde uygun güvenlik düzenlemeleri ve uygulamalarını takip etmek gerekir. Uygun kişisel koruyucu ekipmanlar kullanılmalıdır. Yemek yemeden ya da sigara içmeden önce eller sıcak sabunlu suyla yıkanmalıdır.
Kurşun bulaşmış giysiler ev tipi çamaşırlarla beraber yıkanmamalıdır.
Evinizde kurşun boya bulunup bulunmadığından emin değilseniz profesyonel tavsiye isteyin. Kurşun bazlı boya içerebilecek evleri onarmak için profesyonel bir ekip kullanmayı düşünün.
Çocukların, eski oyuncaklar, pencere pervazları ve eski mobilyalar (bebek karyolası dahil) gibi kurşun bazlı boyayla boyanmış yüzeylere erişimi engellenmelidir.
Çocukların pis ortamda oyun oynamaları, kirli parmakları veya oyuncakları ağızlarına sokmaları engellenmelidir.
Çocukların oynadığı oyuncaklar sık sık temizlenmeli, yemekten ve uykudan önce çocukların elleri ve yüzleri yıkanmalıdır.
Evler düzenli olarak temizlenmelidir. Kurşun içeren tozların havaya girme riskini en aza indirmek için tozlu zeminler, çıkıntılar, pencere pervazları ve diğer düz yüzeyler için ıslak temizleme yöntemleri kullanılmalıdır.
Yiyecek veya içecekleri kalaylı ve kurşun kaplarda saklamaktan kaçınılmalıdır.
Kaynaklar:https://www.epa.gov/
http://www.mta.gov.tr
https://www.betterhealth.vic.gov.au/

dm.crn

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Next Post

Tularemi Nedir? Etkeni, Bulaşma Yolları Nelerdir? Francisella Tularensis-1

Per Haz 6 , 2019
Tularemi Nedir? Etkeni, Bulaşma Yolları Nelerdir? Francisella Tularensis
Tularemi Nedir? Etkeni, Bulaşma Yolları Nelerdir? Francisella Tularensis