Şarbon nedir ? Şarbonun belirtileri nelerdir ? Şarbon hastalığı nasıl bulaşır ?

Şarbon; bakteriyel bir hastalıktır. Bacillus anthracis adlı bakterinin sebep olduğu, sığır, koyun, keçi gibi ot yiyen hayvanlarda görülen ve insanlara da temas yolu ile bulaşabilen ölümcül bir bakteriyel enfeksiyon hastalığıdır.

Toprakta ve meralarda bulunabilen bakteriyel bir enfeksiyon hastalığı olan şarbon zaman zaman ölümlü vakaların oluşmasına sebep olabilmektedir. Hastalığa yol açan B. anthracis mikrobunun en önemli özelliği zorlu fiziksel ve kimyasal çevre koşullara son derece dayanıklı “spor” denilen yapılar oluşturmasıdır.

Temas durumunda bulaşabileceği gibi solunum yolu ile bulaşması durumunda oldukça tehlikelidir. Bakterinin kendisi yüksek ısıda kolayca öldüğü halde, bu sporlar zorlu koşullarda on yıllarca hayatta kalabilmektedir.

Hayvanlarda sindirim, solunum ya da derideki çizik, sıyrık ve yaralar yoluyla mikrobun vücuda girmesi 

sonucu oluşan hastalık, hayvanlardan insanlara da enfekte olmuş hayvan etinin tüketilmesi ya da hastalıklı hayvanlarla direkt temas edilmesi halinde bulaşır. Bir tür bakteri olan basil, şarbonun etkenidir. Şarbonun insandan insanı geçmesi ise çok küçük bir ihtimaldir.

Vücuda girdikten sonra üremeye başlayan bakteri protein yapısında toksinler salgılar ve bu toksinler oldukça ölümcüldür. Hastalık antibiyotiklerle tedavi edilebilir fakat tedavinin etkili olması için tedaviye olabildiğince erken başlanmalıdır.

Şarbonun ortaya çıkış şekli tam olarak bilinmese de laboratuvar ortamında oluşturulduğu ve biyolojik silah olarak kullandıkları düşünülmektedir. Üretiminin kolaylığı, zorlu koşullara dirençli oluşu ve solunum, deri teması gibi kolay yollarla enfekte etme özelliği şarbonun biyolojik silah olarak kullanılmasının sebepleridir.

Şarbon hastalığı, deri, akciğer ve bağırsak olmak üzere üç gruba ayrılır. Akciğer ve bağırsak yoluyla bulaşması durumunda ölümcül sonuçlar doğurabilir.

1. Akciğer Şarbonu:

Bakteri (Bacillus Anthracis) sporların solunum yolu ile alınması ile oluşur. Kuluçka süresi 3-5 gündür. Belirtiler ateş, bitkinlik, yorgunluk, soluk alıp vermede güçlük gibi soğuk algınlığı belirtilerine benzer belirtilerdir. Şikayetlerin başlamasıyla birlikte tanısı konulup tedavi edilmediği takdirde yüksek oranda ölümcül seyreder.

2. Deri Şarbonu:

En sık görülür. Ülkemizde ve dünyada bütün şarbon olgularının yaklaşık yüzde 95’i bu şekilde ortaya çıkar. Genelde hayvan yünleri, derileri ve postlarıyla uğraşanlarda görülür. Bakteri sporların derideki kesik ya da sıyrıklarından girerek deri içinde depolanması sonrası gelişir. Özellikle el, kol, bilek, boyun ve yüz gibi açıkta kalan bölgelerde sık görülür. Kuluçka süresi 1-12 gündür. Belirtileri vücuda giriş noktalarında oluşan ağrı, sızı ve kabartılardır.

3. Bağırsak Şarbonu:

Şarbon hastalığı olan bir otçul hayvanın etinin tam pişirilmeden yenmesi sonucu ortaya çıkar ve yüksek oranda ölümcü seyreder. Kuluçka süresi 1-7 gündür. Belirtileri mide bulantısı, iştah kaybı, karın ağrısı, kusma ve kanlı ishaldir.

Şarbon Belirtileri

Şarbon belirtileri bakterinin bulaşma şekline ve şarbonun çeşitine göre değişkenlik göstermektedir.

Genellikle hayvancılıkla uğraşanlarda, veterinerlerde ve hayvan derilerinin kullanıldığı sanayilerde bulaşma riskinin yüksek olduğu belirtilmektedir. Ancak biyolojik silah olarak da kullanılabilen şarbon, kişiyi hiç ummadığı bir yerde ve şekilde bulabilir.

Virüsün bulaşmasından birkaç gün sonra belirti vermeye başlayan deri şarbonu ilk başta sinek ısırığına benzer kabarcıklarla kendini belli eder. Daha sonra baloncuk şeklini alan ve büyüyen kabarcık kara bir leke şeklini alır.

Bağırsak şarbonunda ise bulantı, kusma, kanlı kusma ve kanlı dışkı gibi belirtilere neden olur. Oldukça tehlikeli olan ve ölüm riski %50 oranında olan bağırsak şarbonunda erken teşhis ve tedavi oldukça önemlidir.

Şarbon Hastalığı Nasıl Bulaşır ?

Şarbonun bulaşma yolları çeşitlidir. Hayvan besleyenler, kasaplar ve veterinerler risk grubunda olduğu gibi şarbonlu hayvanlarla doğrudan temas ya da dolaylı olarak temas etmek, bu hayvanların etinin yenilmesi, hayvanın kesilmesi sırasında temas edilmesi,

Şarbonun bulaşmasına neden olan bir diğer etken ise sanayilerde kullanılan hayvan yünleri, derileri ve kılları dolayısıyla bulaşma riski taşıyabilir. Ayrıca şarbon hastalığının görülme olasılığının yüksek olduğu ülkelerden hayvan veya herhangi bir hayvan ürünlerinin alınması risk oranını arttırmaktadır.

Şarbon hastalığının bulaşmasına neden olabilen ancak çok sık görülmeyen bir diğer durum ise laboratuar çalışmalarıdır. Laboratuarlarda gerçekleştirilen çalışmalar sırasında dikkat edilmezse şarbonun bulaşması söz konusu olabilir. Ancak çok nadir görülen bir durumdur.

Şarbon hastalığına neden olan bir diğer etken ise şarbon sporlarının uzun süre havada asılı kalabilmesidir. Bu nedenle şarbon sporu bulunan havayı soluyan kişiye kolayca bulaşabilir. Şarbon hastalığının solunum yolu ile bulaşabilmesi nedeniyle laboratuvar ortamında toz halinde üretilen bu bakteriler havaya salınarak biyolojik silah olarak kullanılmaktadır.

Şarbon Tedavisi

Şarbon hastalığından erken teşhis ve tedavi oldukça önemlidir. Hayvan kesimi sonrası bu tür belirtiler görüldüğünde en kısa sürede bir enfeksiyon hastalıkları uzmanına başvurmak gerekir. Bir an önce antibiyotik tedavisine başlamak gerekir. Özellikle akciğer şarbonunda yüksek dozda antibiyotik uygulanmaktadır.

Deri şarbonunda herhangi bir cerrahi müdahale söz konusu değildir. Ancak yaralar sürekli olarak pansuman tedavisi ile kontrol altında tutulur. Kişi koruma altına alınmalı ve bir an önce tedaviye başlanmalıdır. Aksi halde geç kalınmış tedavinin iyi sonuçlar vermesi imkansız olabilir.

Şarbonun bulaşmasına neden olan hayvanlar öldürüldükten sonra kireçe gömülür ve ortam karantinaya alınır. Bölge iyice yıkanarak çevredeki hayvanlara aşı uygulaması yapılmalıdır. Aksi halde gerekli önlemler alınmaması ve bölgenin karantina altında tutulmaması şarbonun başlarına da bulaşmasına neden olabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Next Post

Grip ,Grip Tedavisi, Korunma Yolları

Paz Eyl 16 , 2018
Akut etkili, bulaşıcı ve ateşle seyreden bir hastalıktır. Etken: Virüstür.Virüsün tipleri vardır. Fiziksel şartlara oldukça dayanıklıdır.Kuluçka Dönemi: 1-3 gündür. Belirtiler: Hastalık ani titreme ve ateşle başlar. Boğaz, sırt ve göz dibi ağrıları, bulantı, kusma, öksürük, halsizlik görülür. Halk arasında paçavra hastalığı da denilir. Sindirim Sistemi Belirtileri: Karın ağrısı, ishal oluşabilir. […]