Tularemi Nedir? Etkeni, Bulaşma Yolları Nelerdir? Francisella Tularensis-2

Francisella tularensis, doğada oldukça yaygındır ve 125’den fazla yabani ve evcil memeli hayvan, kuş, eklem bacaklı, balık ve sürüngenden izole edilmiştir.

Tularemi Nedir? Etkeni, Bulaşma Yolları Nelerdir? Francisella Tularensis

Değerli okuyucular Tularemi (Francisella tularensis) ile ilgili yazımız iki bölümden oluşmaktadır:

1.Bölümdeki yazımızda tularemi hakkında genel bilgiler ve etkeni hakkında bilgiler bulunmaktadır.

2.Bölümde ise kaynağı ve bulaşma yolları hakkında bilgilere yer verilmiştir.

Etken, Kaynak, Bulaşma Yolu:

Francisella tularensis, doğada oldukça yaygındır ve 125’den fazla yabani ve evcil memeli hayvan, kuş, eklem bacaklı, balık ve sürüngenden izole edilmiştir. Bakterinin doğal rezervuarları çoğunlukla yabani tavşan, sincap, su ve tarla faresi, kunduz, geyik ve rakun gibi kemirici vahşi hayvanlardır.

Francisella tularensis hayvanlarda genellikle ölümcül hastalık oluşturmasına rağmen, bazı kemiricilerde belirgin bir hastalık tablosu oluşturmadan aylarca varlığını sürdürebilmektedir.

Bakterinin doğadaki yayılımı, karasal döngü ve su döngüsü (aquatik) olmak üzere iki bölümde incelenebilir. Karasal döngüde; yabani tavşan, küçük kara kemiricileri ile artropodlar (Ixodid-sert keneler ve Tabanidae) F. tularensis için ana rezervuardırlar. Keneler, doğadaki enfeksiyon odaklarının (Enzootik) kalıcılığını sağlaması açısından oldukça önemli rol oynamaktadırlar. Etkeni özellikle dışkılarıyla veya ısırmayla duyarlı olan konağın dolaşım sistemine bulaştırmaktadırlar.

Vahşi hayvanlar arasında ve vahşi hayvanlardan sığır, keçi, koyun, at, domuz, kedi ve köpek gibi evcil hayvanlara bakteri temel olarak keneler ve kan emici sinekler aracılığıyla (mekanik vektörlük) taşınır. Bazı kene türleri sadece vektör olarak değil, bakteriyi vücudunda ömür boyu (1-2 yıl) taşıyarak aynı zamanda rezervuar olarak da rol oynamaktadırlar.

İnsanlarda kene kaynaklı enfeksiyonların çoğu yaz aylarında görülmektedir. F. tularensis sineklerde iki hafta süreyle canlı kalabilmektedir.

Francisella tularensis alttür holarctica’nın doğadaki döngüsünde su ile ilişkili kemirgenler (kunduz, misk sıçanı ve diğer sıçan türleri) ana rezervuar olarak rol oynamaktadır. F. tularensis’in dış ortam koşullarına oldukça dayanıklı olup, özellikle sudaki serbest yaşayan amipler (Acanthamoeba castellani) içinde yaşamını sürdürebilmesinin, su kaynaklı epidemiler ve hastalığın bölgesel devamlılığı açısından önemli olduğu kabul edilmektedir.

Suda, toprakta, hayvan leşleri ile atıklarında aylarca, samanda altı ay ve 15°C’de dondurulmuş tavşan etinde yıllarca canlı kalabilmektedir. İnsan ve evcil hayvanlar, F. tularensis’in rastlantısal konağıdırlar.

İnsanlara hastalık temel olarak üç yol ile bulaşmaktadır: Deri ve mukozal yol, oral yol, solunum yolu ile bulaşmaktadır.

Deri ve mukozal yol:

Enfekte kene veya sinek gibi vektörlerin ısırmasıyla veya enfekte hayvan, hayvan ürünleri-çıkartılarıyla (idrar, dışkı ya da kan) temas sonucunda ya da bu hayvanlar tarafından doğrudan ısırılma sonucunda insana bulaşmaktadır.

Oral yol:

Enfekte hayvan dokusu veya çıkartıları ile kontamine olmuş sularla veya hasta hayvanların etlerinin iyi pişirilmeden tüketilmesiyle bulaşmaktadır.

Solunum yolu:

Aerosol şeklinde bulunan kontamine su veya toz partiküllerinin solunması ile bulaşmaktadır.

Tularemi, insandan insana bulaşmaz. Bu nedenle, hasta ile temas edilmesi veya aynı ortamda bulunulması hastalık gelişimi açısından risk taşımaz. Bulaş yolları nedeniyle; avcılar, tarımla uğraşanlar, ormanda çalışanlar, doğa tutkunları, veteriner hekimler ve laboratuvar çalışanları risk grubunda yer almaktadırlar.

Her mevsimde görülebilmesine karşın, kemiricilere bağlı infeksiyonlar avcılık nedeniyle kış aylarında, kene ile ilişkili olanlar ise daha çok yaz aylarında görülmektedir.

Kaynak: sbu.saglik.gov.tr/e-kütüphane

mtnblc

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Next Post

Beden Kitle İndeksi (BKİ)’nin Hesaplaması

Per Haz 6 , 2019
Beden Kitle İndeksi, vücut ağırlığını pratik bir değerlendirme yöntemidir. Boya göre sağlıklı bir ağırlık aralığında olup olmadığını tespit için kullanılır.
Beden Kitle İndeksi (BKİ)’nin Hesaplaması